นักวิจัยจุฬาฯ เปลี่ยน “ไขมันสุนัข” เป็นเซลล์สร้างอินซูลิน เปิดทางรักษาเบาหวานสัตว์เลี้ยงในอนาคต

จาก “ไขมันสุนัข” สู่เซลล์สร้างอินซูลิน งานวิจัยไทยเปิดทางรักษาเบาหวานสัตว์เลี้ยงในอนาคต

โรคเบาหวานไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในมนุษย์ สุนัขและแมวก็เผชิญโรคนี้ได้เช่นกัน โดยข้อมูลที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยรวบรวมระบุว่า มีรายงานพบโรคเบาหวานในสุนัขและแมวป่วยประมาณ 1 ใน 300 ตัวที่เข้ารับการรักษา แม้อัตราจะแตกต่างกันตามประชากรและพื้นที่ สำหรับสุนัขที่ป่วย การรักษาในปัจจุบันอาจต้องฉีดอินซูลินทุกวันตลอดชีวิต

โจทย์ดังกล่าวนำไปสู่งานวิจัยของทีมคณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่พยายามเปลี่ยน เซลล์ต้นกำเนิดจากเนื้อเยื่อไขมันของสุนัข ให้กลายเป็นเซลล์ที่สามารถสร้างอินซูลิน เพื่อพัฒนาแนวทางทดแทนเบตาเซลล์ในตับอ่อนที่สูญเสียการทำงาน

ทำไมต้องเป็น “ไขมันสุนัข”

ทีมวิจัยใช้เวลาราว 5–6 ปี เปรียบเทียบเซลล์จากหลายแหล่ง ทั้งไขกระดูก เนื้อเยื่อช่องปาก และเนื้อเยื่อไขมัน ก่อนเลือกเนื้อเยื่อไขมัน เนื่องจากเก็บได้ง่ายและมีปริมาณเซลล์มากกว่าเซลล์จากไขกระดูกถึง 500 เท่า อีกทั้งยังสามารถเก็บระหว่างการผ่าตัดทำหมันตามปกติได้

จากนั้นทีมใช้ทั้งการ Reprogramming เซลล์ด้วยยีนที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาของเบตาเซลล์ และการควบคุมสภาพแวดล้อมด้วยสารชีวโมเลกุล เพื่อเปลี่ยนเซลล์ต้นกำเนิดให้ทำหน้าที่คล้ายเซลล์ในตับอ่อน

ผลที่ได้คือเซลล์สามารถหลั่งอินซูลินได้ใกล้เคียงกับตับอ่อนตามธรรมชาติ ตรวจพบการหลั่งกลูคากอน และมีศักยภาพในการลดระดับน้ำตาลในเลือดของสัตว์ทดลอง

ยังไม่ใช่การรักษาที่เปิดใช้กับสุนัขป่วย

นี่เป็นจุดสำคัญที่ต้องแยกให้ออก

ทีมวิจัยระบุว่า ผลในสัตว์ทดลองอยู่ในระดับน่าพอใจ โดยระดับน้ำตาลในเลือดดีขึ้นและความปลอดภัยอยู่ในเกณฑ์ยอมรับได้ แต่เทคโนโลยียังอยู่ในเส้นทางการวิจัย ไม่ใช่การรักษาที่เปิดให้สัตว์เลี้ยงทั่วไปใช้แล้ว

ปัจจุบันทีมกำลังขยายการผลิตเบตาเซลล์สู่ระดับ Pilot Scale โดยใช้เทคโนโลยี Microfluidics เพื่อผลิตเซลล์ระดับล้านกลุ่มเซลล์ ก่อนเดินหน้าไปสู่การศึกษาในสัตว์เป้าหมายจริง ซึ่งทีมคาดว่าจะเริ่มทดสอบกับสุนัขที่เป็นเบาหวานจริงได้ในอีกประมาณ 2–3 ปี

นอกจากนี้ งานวิจัยยังต่อยอดออกมาเป็นบริษัท Spin-off และมีอนุสิทธิบัตรมากกว่า 6 เรื่อง สะท้อนอีกด้านหนึ่งของ Deep Tech ไทยที่กำลังพยายามขยับองค์ความรู้จากห้องทดลองไปสู่การใช้งานจริง

สำหรับอุตสาหกรรม Pet Care สิ่งที่น่าจับตาจึงไม่ใช่เพียงการรักษาเบาหวาน แต่คือการเติบโตของ Regenerative Medicine สำหรับสัตว์เลี้ยง ซึ่งอาจกลายเป็นอีกพื้นที่ของนวัตกรรมการแพทย์และธุรกิจสุขภาพสัตว์ในอนาคต

ที่มาและเครดิตข้อมูล: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาฯ

นักวิจัยจุฬาฯ