สวทช. โดยศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) พัฒนาวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโควิด-19 แบบพ่นจมูก ชนิด Adenovirus-based ผ่านขั้นตอนทดสอบภูมิคุ้มกันในสัตว์ทดลอง พบมีประสิทธิภาพต่อการคุ้มโรคที่เกิดขึ้น เตรียมทดสอบในอาสาสมัครต่อไป
ดร.อนันต์ จงแก้ววัฒนา ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยนวัตกรรมสุขภาพสัตว์และการจัดการ ไบโอเทค ให้ข้อมูลว่า ทีมวิจัยไวรัสวิทยาและเซลล์เทคโนโลยี ไบโอเทค ได้วิจัยและพัฒนาวัคซีนต้านโรคติดเชื้อโควิด-19 โดยการสังเคราะห์ยีนสไปค์ของไวรัสขึ้นเอง และนำมาตัดต่อพันธุกรรมของไวรัส ให้มีความอ่อนเชื้อลง และไม่สามารถแบ่งตัวเพิ่มได้ และพัฒนาเป็นต้นแบบวัคซีนป้องกันโรคโควิด-19
ปัจจุบัน ได้พัฒนาต้นแบบวัคซีนป้องกันโรคโควิด-19 แบบพ่นจมูก ออกมา 2 ชนิด คือ 1.วัคซีนชนิด Adenovirus ที่มีการแสดงออกของโปรตีนสไปค์ ออกแบบโดยการพ่นเข้าจมูกผ่านละอองฝอย ซึ่งขณะนี้ผ่านการทดสอบในหนูทดลองที่ฉีดเชื้อไวรัสโควิด-19 แล้ว
พบว่า หนูทดลองนอกจากไม่มีอาการป่วย ยังมีน้ำหนักขึ้นสูงกว่ากลุ่มที่ฉีดเข้ากล้ามอย่างเห็นได้ชัด ผลการทดสอบความปลอดภัยไม่มีปัญหา การผลิตในระดับ GMP ร่วมมือกับ KinGen BioTech โดยจะทดสอบวัคซีนในอาสาสมัครมนุษย์ในรูปแบบที่สร้างจากไวรัสสายพันธุ์เดลต้า ในเร็ว ๆ นี้ และกำลังเร่งรวบรวมผลส่งเข้าตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ
2.วัคซีนชนิด Influenza virus ขณะนี้กำลังรอทดสอบประสิทธิภาพการคุ้มโรคโควิด-19 และผลการวิจัยเรื่องระดับภูมิคุ้มกันในหนูทดลองได้ตีพิมพ์ไปแล้ว ซึ่งการทดสอบในหนูทดลองโดยการพ่นเข้าจมูกผ่านละอองฝอย และ ฉีดเข้ากล้าม พบว่า สามารถกระตุ้นภูมิคุ้มกันทั้งในรูปแบบแอนติบอดี และ T cell ได้สูง
สำหรับวัคซีนดังกล่าว ได้ร่วมมือกับองค์การเภสัชกรรม โดยมีแผนที่จะทดสอบความปลอดภัยเป็นชนิดต่อไป ซึ่งเมื่อวัคซีนนี้ได้ผ่านขั้นตอนการศึกษาในสัตว์ทดลองแล้ว พบว่าได้ผลดี ไม่มีผลข้างเคียง จึงจะยื่นเอกสารต่อสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) เพื่อขอทดสอบในมนุษย์ โดยจะร่วมกับราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์
โดยวางแผนทดสอบประสิทธิภาพวัคซีน หาก อย. อนุมัติเร็ว ก็เริ่มทดสอบในมนุษย์เฟสแรกช่วงต้นปี 2565 นี้ และต่อเนื่องเฟส 2 ในช่วงกลางปี 2565 หากได้ผลดีจะสามารถผลิตใช้ได้ประมาณปลายปี 2565 นี้
วัคซีนโควิด-19 ชนิดพ่นจมูก เป็นวัคซีนที่พ่นละอองฝอยในโพรงจมูกผ่านเข็มฉีดพ่นยาชนิดพิเศษที่ได้รับการออกแบบมาเพื่อส่งวัคซีนไปเสริมสร้างภูมิคุ้มกันในเยื่อเมือกของระบบทางเดินหายใจส่วนบนโดยตรง ช่วยสร้างภูมิคุ้มกันได้เร็วและดีกว่าวัคซีนแบบฉีดเข้ากล้ามเนื้อ
รวมถึงสามารถกระตุ้นการผลิต อิมมูโนโกลบูลินเอ (Ig A) ที่จำเพาะต่อแอนติเจน และเม็ดเลือดขาวชนิด T cell ในทางเดินหายใจช่วยกระตุ้นภูมิคุ้มกันแบบฆ่าเชื้อ ซึ่งสามารถสกัดกั้นไวรัสและสร้างภูมิคุ้มกันเพื่อต่อสู้กับไวรัส ป้องกันการติดเชื้อในระบบต่างๆของร่างกายและลดโอกาสที่ผู้คนจะแพร่เชื้อไวรัสต่อได้
นอกจากนี้ยังช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดผลข้างเคียงจากภาวะลิ่มเลือดอุดตันได้ ซึ่งจากความเชี่ยวชาญของทีมวิจัยไบโอเทค สวทช. สามารถอัพเดทวัคซีนให้ตอบสนองต่อการกลายพันธุ์ของไวรัสสายพันธุ์ใหม่ที่จะอุบัติขึ้นได้ไวภายใน 2-3 สัปดาห์ เพียงเท่านั้น
สำหรับวัคซีนโควิด-19 แบบพ่นจมูก NASTVAC (แนสแว็ก) ซึ่งเป็นวัคซีนชนิด Adenovirus ที่จะทำการทดสอบในอาสาสมัครนั้น ได้เปิดโอกาสให้ภาคประชาชนและภาคเอกชน ที่สนใจสนับสนุนทุน โดยมีวัตถุประสงค์ในการสนับสนุนผลักดันวัคซีนที่พัฒนาขึ้นได้ออกไปสู่ผู้ใช้จริง
สามารถร่วมเป็นส่วนหนึ่งความสำเร็จวัคซีนไทย โดยบริจาคเงินผ่าน บัญชีธนาคารกรุงเทพ สาขาอุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทย ชื่อบัญชี “เงินบริจาคกองทุนเพื่อการพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี” เลขที่บัญชีออมทรัพย์ 080-0-13324-1
ระบุข้อความ “บริจาควัคซีนโควิด-19” ในสลิปการโอนเงิน และส่งหลักฐานมาที่ line@ : @nastvacforthai (หรือคลิก https://lin.ee/Rlcy2C7) ผู้บริจาคสามารถใช้หลักฐานการบริจาคเพื่อ “ลดหย่อนภาษีได้ 2 เท่า”
