รู้จัก “สตรีในอวกาศ” ผู้หญิงกับบทบาทการขับเคลื่อนวิทยาการอวกาศ

รู้จัก “สตรีในอวกาศ” ผู้หญิงกับบทบาทการขับเคลื่อนวิทยาการอวกาศ

สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) เผยแพร่บทความ “สตรีในอวกาศ” (Women in Space) ซึ่งเป็นธีมการจัดงานสัปดาห์อวกาศโลก โดยองค์การสหประชาชาติ ด้วยการสนับสนุนจากสมาคมสัปดาห์อวกาศโลก (World Space Week Association: WSWA) โดย WSWA เป็นแกนนำในการทำงานร่วมกับผู้ประสานงานระดับประเทศ (National Coordinators)

 

 

สำหรับ “สตรีในอวกาศ” (Women in Space) ไม่ได้หมายถึง ผู้หญิงที่ได้ไปอวกาศอย่างเดียว แต่รวมถึงผู้หญิงในทุกด้านที่มีส่วนขับเคลื่อนวิทยาศาสตร์และวิทยาการไปถึงอวกาศได้ ซึ่งเป็นการส่งเสริมด้านความเท่าเทียมทางเพศเป็นเรื่องสำคัญ

 

ปีนี้มีภารกิจไปสำรวจดาวอังคาร 2 ภารกิจที่มีผู้หญิงเป็นบทบาทสำคัญ ด้วย ภารกิจของนาซา (NASA) ที่ชื่อว่า Mars 2020 (เพราะออกเดินทางปี ค.ศ. 2020) มีการนำเฮลิคอปเตอร์ไปทดลองบินที่นั่นด้วยคือยานอินเจนิวอิตี (Ingenuity) แล้วก็ทำการบินได้สำเร็จและบินได้มากกว่าเป้าหมายด้วย

 

โดยหัวหน้าทีมวิศวกร Ingenuity เป็นสตรีชื่อ มีมี ออง (Mimi Aung) เป็นชาวพม่าที่อพยพไปอยู่สหรัฐอเมริกาแต่เด็ก

 

ส่วนภารกิจของประเทศสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์หรือยูเออี ที่ชื่อ Emirates Mars Mission นั้นเป็นผลงานของสตรี โดยเริ่มจากหัวหน้าองค์การอวกาศยูเออี ซึ่งเป็นรองหัวหน้าภารกิจ และเป็นรัฐมนตรีกระทรวงวิทยาศาสตร์ขั้นสูง เป็นผู้หญิงชื่อ ซารา อัล อะมีรี (Sarah Al Amiri) ด้วยวัยเพียง 34 ปี

 

ซาราเองเคยอยู่ในทีมสร้างดาวเทียมดวงแรกๆ ที่สร้างในยูเออี และทีมวิศวกรยานอวกาศโฮป (Hope) ที่ไปสำรวจบรรยากาศดาวอังคารส่วนมากก็เป็นผู้หญิงชาวยูเออีและอายุเฉลี่ยเพียง 28 ปีเท่านั้น

 

นอกจากนี้ในอีกไม่กี่ปีข้างหน้าภารกิจอาร์ทีมิส (Artemis) ไปดวงจันทร์ที่นำโดยนาซา (ต้องบอกว่านำโดยนาซา เพราะนาซาต้องอาศัยความร่วมมือจากอีกหลายประเทศ) แค่ชื่อภารกิจก็เป็นหญิงแล้วคือตามตำนานกรีก Artemis เป็นฝาแผดกับอะพอลโล (Apollo) ชื่อของโครงการไปดวงจันทร์เมื่อค่อนศตวรรษก่อนหน้า

 

อีกทั้งเมื่อ 2 ปีก่อนในการเปิดตัวชุดมนุษย์อวกาศรุ่นใหม่ก็ได้ให้วิศวกรหญิงมาใส่สาธิต กอปรกับปัจจุบันสหรัฐอเมริกาก็มีตัวเลือกนักอวกาศหญิงมากกว่าใคร เริ่มจาก 2 คนที่มีประสบการณ์ทำงานบนสถานีอวกาศมาแล้วเมื่อมานานมานี้และอายุยังไม่มาก บวกกับอีกหลายคนที่อยู่ในกลุ่มฝึกหัดอยู่ตอนนี้ จึงมีความเป็นไปได้สูงที่มนุษย์คนแรกในรอบกว่า 50 ปี (หลังภารกิจอะพอลโล 17 เมื่อปลายปี พ.ศ. 2525 ก็ไม่มีใครได้ไปดวงจันทร์อีกเลย) จะเป็นผู้หญิงอเมริกัน

 

หากย้อนไปในอดีต นักบินอวกาศหญิงคนแรก คือ วาเลนตินา เทเรชโควา (Valentina Tereshkova) มาจาก สหภาพโซเวียต ซึ่งมีพื้นเพคล้ายกันกับยูริ การาริน นักบินอวกาศคนแรกของโลก โดยเป็นชาวบ้านชนชั้นแรงงานมาก่อน

 

โดยก่อนสมัครเป็นนักบินอวกาศ เธอเป็นเพียงสาวโรงงานทอผ้า แต่ด้วยจิตใจของนักผจญภัย เธอชอบแอบออกจากบ้านไปฝึกโดดร่มได้ดีจนกลายเป็นนักแข่งขันดิ่งพสุธาสมัครเล่นตั้งแต่วัย 22 โดยที่บ้านไม่รู้เรื่อง เธอใช้คุณสมบัติอย่างหลังนี้สมัคร จากผู้ผ่านเกณฑ์ 400 คนเธอผ่านการทดสอบหลายด่าน และอบรมจนขึ้นถึงกลุ่มว่าที่นักอวกาศหญิงกลุ่มแรกของประเทศ 5 คน

 

ทั้งนี้วาเลนตินาได้รับเลือกให้ขึ้นบินอวกาศเดี่ยวกับยานวอสตอก-6 (Vostok-6) เมื่อวันที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2506 ได้โคจรรอบโลก 48 รอบเป็นเวลาเกือบ 3 วันเต็ม ขากลับสู่โลกเธอต้องเปิดประตูของแคปซูลยานอวกาศแล้วโดดร่มออกมาที่ความสูงถึง 6 กม.

 

นอกจากวาเลนตินาจะได้เป็นสตรีคนแรกที่ขึ้นไปโคจรรอบโลกสำเร็จ เธอยังเป็นสตรีอายุน้อยที่สุดด้วยวัยเพียง 26 ปี และเป็นคนเดียวที่บินอวกาศเดี่ยวรอบโลกได้จวบจนทุกวันนี้

 

หลังได้รับการยกย่องเป็นฮีโรหญิงและออกทัวร์ประชาสัมพันธ์ทั่วโลกถึง 42 ประเทศ วาเลนตินายังได้ทำหน้าที่เป็นทูตสันติภาพแก่ทั้งโซเวียตและรัสเซียจวบจนทุกวันนี้

 

เธอเรียนต่อจนจบปริญญาเอกด้านวิศวกรรมการบินอวกาศและสอบผ่านหลักสูตรนักอวกาศอีกครั้ง วาเลนตินาได้ขยับไปเล่นการเมืองซึ่งเธอยังคงมีบทบาทในสภาจนถึงทุกวันนี้ด้วยวัย 84 ปี