สธ.อิสราเอล เผยข้อมูลพบเด็กนับพันคน มีอาการเรื้อรังจากโรคโควิด-19 หรือ Long Covid ด้านแพทย์ไทยเผย แม้มีอาการแพร่ไม่แพร่เชื้อ สามารถรักษาให้หายขาดได้ใน 6 เดือน
สำนักข่าวซินหัว รายงานกรณีกระทรวงสาธารณสุขอิสราเอล เผยผลสำรวจ อาการตามหลังระยะเฉียบพลันของโควิด-19 (PASC) หรือ “ลองโควิด” (Long COVID) โดยสำรวจจากผู้ปกครองจำนวน 13,834 คน ซึ่งเป็นผู้ปกครองของเด็กอายุ 3-18 ปี ที่หายดีจากโรคโควิด-19 พบว่าผู้ป่วยเด็กที่หายดีร้อยละ 11.2 มีอาการเรื้อรังของโรคโควิด-19
ทั้งนี้นักวิจัยตั้งข้อสังเกตว่าโอกาสที่จะมีอาการเรื้อรังนั้นเพิ่มขึ้นตามอายุของเด็ก โดยพบว่าร้อยละ 1.8 ของเด็กอายุ 3-6 ปี มีอาการเรื้อรังหลังหายดีแล้ว 6 เดือน ขณะที่สัดส่วนของเด็กอายุ 12-18 ปี อยู่ที่ร้อยละ 4.6 และมากกว่า 1 ใน 3 มีอาการทางระบบประสาท การรู้คิด และจิตใจ เช่น ความผิดปกติด้านการนอนหลับ หรือการไม่มีสมาธิจดจ่อ
ขณะที่ พญ.เปี่ยมลาภ แสงสายัณห์ หัวหน้ากลุ่มงานอายุรศาสตร์ปอด สถาบันโรคทรวงอก กล่าวว่า ภาวะ Long COVID คือ อาการหลังจากที่รักษาโควิดหายแล้ว ซึ่งภาวะปกติร่างกายจะค่อยๆฟื้นตัวขึ้นตามธรรมชาติภายใน 2-3 สัปดาห์
แต่บางคนยังคงรู้สึกว่ามีอาการคล้ายกับเป็นโควิดอยู่ เบื้องต้นอาการดังกล่าว อาจมาจากการที่ ร่างกายมีการตอบสนองต่อการอักเสบของเชื้อโควิด หรือการได้รับยาในกลุ่มสเตียรอยด์ในช่วงที่รักษาโควิด ทำให้กดการทำงานของร่างกาย กล้ามเนื้อทำงานไม่เต็มที่
ส่วนมากจะพบในกลุ่มผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป หรือกลุ่มโรคประจำตัว และกลุ่มได้รับยาสเตียรอยด์ ทำให้ร่างกายยังมีอาการต่อเนื่องไปถึง 2-4 เดือน หรือนานถึง 6 เดือน
โดยจะมีอาการ เช่น ครั่นเนื้อครั่นตัว ไอเล็กน้อย เพลีย หรือเหนื่อย และรู้สึกร่างกายไม่เหมือนเดิม ซึ่งสามารถรอให้ร่างกายฟื้นตัวได้เอง แต่หากมีอาการเหนื่อย ไอมากขึ้น หรือมีอาการทางระบบประสาทมากกว่าปกติ เช่น การสับสน แนะนำว่าควรไปพบแพทย์
สำหรับภาวะ Long COVID ไม่ได้เกิดขึ้นกับผู้ที่หายป่วยโควิดทุกคน ซึ่งผู้ป่วยที่มีอาการนั้น จะไม่สามารถแพร่เชื้อโควิดได้ และไม่มีเชื้อที่จะไม่ทำร้ายปอดหรือร่างกายซ้ำ ซึ่งอาการจะค่อยๆดีขึ้นใน 3-4 เดือน
ขณะที่ข้อมูลจากต่างประเทศพบว่า สถิติของผู้ป่วยโควิดประมาณ 50% อาจจะมีภาวะ Long COVID แต่จะรักษาหายขาดได้ในระยะ 6 เดือนขึ้นไป และยังไม่พบว่าร่างกายจะได้รับผลกระทบระยะยาวจากเป็นภาวะนี้
ส่วนในประเทศไทยยังไม่มีการเก็บข้อมูลที่ชัดเจน แต่อาจจะพบประมาณ 20-30% ที่ผู้ป่วยโควิดหลังจากรักษาหายแล้วจะมีอาการเพลีย ซึ่งกรมการแพทย์กำลังเก็บข้อมูลในส่วนนี้เพื่อทำการประเมินอาการที่มีความสัมพันธ์กับภาวะ Long COVIDให้ชัดเจนต่อไป
ส่วนกลุ่มผู้ป่วยโควิดที่มีอาการปอดอักเสบ บางคนอาจจะได้รับผลกระทบ ทำให้ปอดยังไม่สามารถกลับมาทำงานได้เต็มที่ มีภาวะเหนื่อยเพิ่มขึ้น ในบางคนที่มีอาการปอดอักสอบรุนแรงมาก ร่างกายอาจมีปฏิกิริยาโต้ตอบที่รุนแรงเช่นเดียวกัน เรียกว่า การซ้ำเติมของปอด จึงมีโอกาสที่จะทำให้มีอาการของปอดอักเสบเกิดขึ้นอีกครั้ง หรือในช่วงที่ร่างกายกำลังซ่อมแซมอาจจะพบพังผืดที่ปอด
จากข้อมูลการรักษาโควิดระลอกแรก ในคนไข้ที่ปอดอักเสบมาก พบว่าผ่านไป 6 เดือน- 1 ปี จะเหลือรอยที่ปอด ที่เคยอักเสบประมาณ 5-10% เท่านั้น ซึ่งไม่มีผลต่อการทำงานของปอด ร่างกายยังทำงานได้ปกติ
ในระลอกที่ 2 หลังจากที่ติดตามผลคนไข้ที่ปอดอักเสบเหมือนกัน พบว่าปอดดีขึ้นเรื่อยๆ แต่ด้วยระยะเวลาที่สั้นเกินไปจึงไม่สามารถที่ระบุได้ชัดเจนว่า ร่องรอยของพังผืดจะหลงเหลืออยู่มากขนาดไหนหลังจากผ่านไปแล้ว 1 ปี ซึ่งอาการปอดอักเสบข้างต้น ไม่เรียกว่าเป็นภาะ Long COVID เพราะภาวะนี้ไม่ได้ทำให้ปอดอักเสบเพิ่มขึ้น
เบื้องต้นการดูแลป้องกันภาวะ Long COVID คือ การออกกำลังกายเบาๆ หลีกเลี่ยงความเครียด เพิ่มการทำกิจกรรมและการได้รับกำลังใจที่ดีในครอบครัว ส่วนแนวทางการรักษาจะเป็นการรักษาไปตามอาการ ขณะที่การรับวัคซีนจะช่วยในแง่ของการลดการติดเชื้อ หรือเมื่อติดเชื้อโควิดอาการจะไม่รุนแรง ไม่มีภาวะปอดอักเสบ ก็ไม่ต้องรับยาในกลุ่มสเตียรอยด์ ทำให้โอกาสของการเป็นภาวะ Long COVID ก็จะลดลงด้วย
เรื่องที่น่าสนใจ
แรงงาน เผย เตรียมโอนเงินเยียวยา 2,000 บ. ม.33,39.40 รอบ 2 เริ่ม 20 ก.ย.64
