สมุนไพรไทย ถือเป็น “ของขวัญจากผืนดิน” ที่มีอย่างอุดมสมบูรณ์ในประเทศไทย ที่ผ่านมายังคงขาดการส่งเสริมและให้ความรู้ถึงการใช้งาน โดยหันไปพึ่งพากับเวชภัณฑ์จากต่างประเทศโดยมาก ทั้งที่ความเป็นจริง การศึกษาจากตำรา และองค์ความรู้จากภูมิปัญญาท้องถิ่นของบรรพบุรุษ เพื่อมาต่อยอดการวิจัยและการใช้งานผ่านนวัตกรรมในรูปแบบปัจจุบัน ก็เป็นเรื่องที่น่าสนใจไม่น้อย
ยกตัวอย่างเช่น บัวบก, พรมมิ และ กลีบบัวแดง ซึ่งกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก ได้ทำการวิจัยและศึกษาพบว่า สมุนไพรทั้ง 3 ชนิดนั้น ช่วยบำรุงสมอง เพิ่มความจำ ป้องกันการเกิดโรคอัลไซเมอร์
โรคอัลไซเมอร์ (Alzheimer’s disease) เป็นโรคที่พบมากในผู้สูงอายุ ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด แต่จากการศึกษาวิจัยพบว่า เกิดจากการสะสมของ amyloid plaques ในเซลล์สมอง ส่งผลให้สารสื่อประสาทอะเซติลโคลีนลดลง ซึ่งมาจากปัจจัยหลายอย่าง เช่น เป็นโรคหัวใจและหลอดเลือด โรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน โรคอ้วน รวมถึงปัจจัยด้านพันธุกรรม
โรคดังกล่าวมักเป็นปัญหาต่อการใช้ชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็นการทำงาน และการเข้าสังคม โดยอาการเริ่มต้น คือ การถามคำถามเดิมซ้ำๆ เริ่มคิดอะไรที่ซับซ้อนไม่ได้ มีความลังเล ไม่สามารถตัดสินใจเรื่องง่ายๆได้ มีความวิตกกังวลมากขึ้น ตื่นตกใจง่าย และอาจมีอารมณ์เปลี่ยนแปลงได้
นพ.ขวัญชัย วิศิษฐานนท์ รองอธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กล่าวว่า จากรายงานการวิจัยพบว่า สมุนไพร 3 ชนิดของไทยสามารถป้องกันการเกิดโรคอัลไซเมอร์ ได้แก่
1.บัวบก ซึ่งคนไทยรู้จักเป็นอย่างดี นิยมนำมารับประทานเป็นอาหารและเครื่องดื่ม มีสรรพคุณช่วยบำรุงร่างกาย แก้อาการอ่อนเพลีย และแก้ช้ำใน โดยสารสกัดจากบัวบก สามารถเพิ่มความจำและปรับสภาพอารมณ์ในผู้สูงอายุที่มีภาวะความจำเสื่อมเล็กน้อย รวมถึงช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการเรียนรู้ของเด็กพิการทางสมองได้
2.พรมมิ หรือ ผักมิ นิยมรับประทานเป็นผักลวกและจิ้มน้ำพริก ในตำราอายุรเวทของอินเดีย กล่าวว่า มีสรรพคุณช่วยเพิ่มความจำ บำรุงสมอง สอดคล้องกับข้อมูลทางเภสัชวิทยาว่า มีสารออกฤทธิ์ที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของความจำ การตัดสินใจ ช่วยปกป้องเซลล์สมอง มีฤทธิ์ต้านความจำเสื่อม ช่วยในเรื่องการนอนหลับ และลดความวิตกกังวลได้
3.กลีบบัวแดง เป็นสมุนไพรที่มีรสหอมเย็น สรรพคุณบำรุงหัวใจ แก้ไข้ แก้ร้อนในกระหายน้ำ จากการศึกษาวิจัย พบว่า มีฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ และมีฤทธิ์ยับยั้งการเกาะกลุ่มกันของโปรตีนเบต้าอะมัยลอยด์ ซึ่งมีผลช่วยป้องกันภาวะสมองเสื่อม ทั้งชนิดความจำระยะสั้นและความจำระยะยาวได้
โดยนำกลีบบัวแดง ผสมกับเกสรทั้ง 5 ได้แก่ มะลิ, พิกุล, บุนนาค, สารภี และเกสรบัวหลวง หรืออย่างใดอย่างหนึ่ง ในอัตราส่วน 1:1 ชงในน้ำร้อน ดื่มวันละ 2 ครั้ง เช้าและก่อนนอน
สมุนไพร โรคอัลไซเมอร์ แพทย์แผนไทย บัวบก พรมมิ กลีบบัวแดง Thaiquote
